1. Skip to navigation
  2. Skip to content
  3. Skip to sidebar



Kto chce pracować w domu?

– Zawsze mamy do czynienia z jakimś bilansem zysków i strat - rozmowa o plusach i minusach telepracy z psycholog i psychoterapeutą Joanną Bednarska-Okarmus z krakowskiej Poradni Psychologicznej.

Badania firmy doradczej DGA wykazały, że w domu pracuje co setny polak, a co piąty o tym marzy. Dlaczego tak bardzo chcemy pracować w domu?


– Motywy mogą być przeróżne. Od dość oczywistych – ekonomicznych i rodzinnych do głębszych, czasem ukrytych, takich jak przykre doświadczenia w środowisku pracy, trudności w kontaktach społecznych i predyspozycje osobowościowe. Praca w domu to oszczędność: pieniędzy związanych z wynajmem lokalu ale i czasu oraz kosztów dojazdów. Często motywem wyboru takiego rodzaju pracy są względy rodzinne, zwłaszcza jeśli mówimy o rodzicach, którzy opiekują się dziećmi i chcą z nimi spędzać więcej czasu.
 

Są też głębsze i częściej skrywane powody z których czasem możemy nie zdawać sobie sprawy. Mogą być to wcześniejsze doświadczenia zawodowe, predyspozycje osobowościowe bądź zaburzenia psychiczne lub fizyczne. Co ważniejsze, opisane motywy wzajemnie się nie wykluczają i mogą być ze sobą mocno powiązane. Prawdopodobnie, gdyby zapytać osoby pracujące w domu o przyczyny ich decyzji dostalibyśmy mnóstwo innych, trudnych do przewidzenia odpowiedzi. Co tu jest realną przyczyną a co pretekstem- trzeba by rozstrzygać indywidualnie.

Praca w domu może być pretekstem?


– Czasem pozostanie w domu może być bardzo wygodne i pełnić funkcje obronne. Szczególnie dla osób, którym trudno jest współpracować z innymi, które przeżywają silny lęk społeczny lub z innych powodów nie radzą sobie w kontaktach z ludźmi. Jeśli popatrzeć z perspektywy zdrowia psychicznego to pewnie lepiej byłoby dla nich rozpocząć leczenie psychoterapeutyczne, poszukać dla siebie przychylnego środowiska pracy i rozpocząć budowanie relacji z innymi. Wtedy to mogliby doznawać wsparcia oraz krytyki, uczyć się radzenia sobie z oporami i ograniczeniami w relacjach interpersonalnych. Praca w domu może być pretekstem również dla osób, którym brakuje mobilizacji i umiejętności organizacji czasu, które chcą uniknąć wzroku, krytyki i wymagań przełożonego.


A dla tych dla których nie jest pretekstem ale koniecznością bądź świadomym wyborem?


– Myślę, że dla wielu osób może być optymalnym rozwiązaniem, pozwalającym łączyć różne zobowiązania i godzić pracę z pewnymi ograniczeniami. Nawiążę tu do wspomnianych już wyżej trudności ze zdrowiem. Są choroby i trwałe kalectwa, które utrudniają przemieszczanie się bądź nawiązywanie bezpośredniego kontaktu z ludźmi, a nie ograniczają zdolności umysłowych. Mogą pojawiać się w życiu sytuacje wynikające z innych ograniczeń, np. logistycznych, związanych z odległością od pracodawcy, koniecznością pozostania w domu i zaopiekowania się kimś lub wyjazdu. Wtedy telepraca może być najlepszym możliwym i bardzo korzystnym rozwiązaniem, stałym lub tymczasowym. Mam też nadzieję, że telepraca zwiększa dostępność pewnych stanowisk dla osób spoza dużych miast.


Czy pomysł pracy w domu się sprawdza w praktyce?


– Czasem tak, czasem nie, zawsze mamy do czynienia z jakimś bilansem zysków i strat. Z pewnością, jak wspomniałam, jest doskonałym rozwiązaniem dla osób chorych fizycznie, dla których przemieszczanie się jest bardzo trudne bądź niemożliwe, a chcą pozostać aktywne zawodowo.


Najczęściej wybór takiego stylu pracy jest kwestią indywidualną. Wiele zależy od tego jak sobie taką pracę zorganizujemy, czy dostarczymy tego co dla nas najcenniejsze w środowisku pracy w inny sposób. Mam na myśli na przykład kontakty społeczne: możliwość czerpania i doświadczania wzajemnego wsparcia przez współpracowników, wzajemne motywowanie się w chwilach zniechęcenia. Jeśli mamy rozbudowaną sieć kontaktów poza środowiskiem zawodowym, spotykamy się z innymi, wychodzimy z domu, podejmujemy różne aktywności, wtedy taka praca raczej nie spowoduje naszego wyobcowania.


Kto się spełni w telepracy?


– Kiedy próbuję sobie wyobrazić kogoś, kto czuje się w takim układzie lepiej niż w innych, przychodzą mi na myśl dwie skrajne charakterystyki. Z jednej strony widzę osoby podkreślające swą niezależność i samodzielność. Osoby energiczne, bezkompromisowe i nie znoszące zwierzchnictwa. Być może mające trudność w nawiązywaniu współpracy i zgodnym funkcjonowaniu z innymi, nie lubiące dzielić przestrzeni, które same organizują sobie czas. Z drugiej strony myślę o osobach nieśmiałych, introwertywnych, preferujących samotność. Takich co odczuwają stres i trudną do zniesienia presję w grupie, z uciążliwym lękiem społecznym. Ale to tylko przykładowe skrajne charakterystyki. Wiarygodny opis można by sporządzić na podstawie badań grupy osób wybierających taka pracę- mierząc chociażby poziom odczuwanej przez nich satysfakcji.


W latach 70 Jack Nilles wprowadził pojęcie telepracy, czym zapoczątkował w Stanach boom na elastyczne formy zatrudniania. Potem się okazało, że nie wszystkim amerykanom praca w domu odpowiada, zaczęły powstawać kawiarnie biura coworkingowe gdzie telepracownicy mogli się wspólnie pracować. Dlaczego praca w domu się nie sprawdziła?


– Żeby to wyjaśnić trzeba wrócić do początku i zobaczyć co się dzieje, kiedy decydujemy się na takie rozwiązanie. Zauważmy, że wiele z powodów podejmowania pracy w domu może się wiązać z chęcią ograniczenia docierającej do nas stymulacji. W obecnym świecie, szczególnie w warunkach miejskich, jesteśmy bombardowani ogromną liczbą bodźców i zdarzeń. Bronimy się przed nimi dokonując selekcji: zauważamy to co niesie dla nas istotne informacje, a ignorujemy bądź traktujemy automatycznie to co dla nas mniej ważne.


Zorganizowanie sobie pracy w domu może służyć ograniczaniu uciążliwych zadań do wykonania, np. dojazdów do pracy oraz ograniczeniu docierających sygnałów- takich, które wywołują w nas emocje. Kiedy na przykład irytują nas współpracownicy czy jesteśmy z kimś w konflikcie, możliwość ucieczki i odizolowania się od takiej sytuacji może być kusząca.


Wycofanie się do bezpiecznego miejsca.


– Kiedy gromadzi się wiele spraw i kiedy trudno nam radzić sobie z wyzwaniami i ograniczeniami rzeczywistości, możemy mieć ochotę po prostu nie wychodzić z domu. Czasem przekłada się to na decyzje o zmianie sposobu pracy, co może jawić się w kryzysowych momentach jako wspaniałe rozwiązanie. Po jakimś czasie prawdopodobnie jednak tego, czego mieliśmy aż nadto, zacznie nam brakować.


Brak zewnętrznych bodźców może wpływać na motywację?


– Pracując w domu możemy poczuć się osamotnieni i znudzeni, co prowadzi do zniechęcenia i zmęczenia. Wielu osobom trudno jest utrzymać samodyscyplinę, wtedy dochodzi do zaburzeń rytmu dobowego oraz obniżenia formy fizycznej i psychicznej. Może spadać motywacja do działania ponieważ brak jest stymulatorów, których dostarcza nam środowisko pracy: m.in. bezpośredniej rywalizacji między pracownikami, wyznaczonych godzin, w których trzeba ze wszystkim zdążyć oraz wzroku zwierzchników.


Czy brak współpracowników może powodować uczucie odosobnienia?


– W pracy zwykle rozwijamy sieć kontaktów społecznych. Rozmawiamy z innymi, dostajemy od nich informacje zwrotne a to stymuluje nasz rozwój zawodowy oraz życie towarzyskie. Opisane okoliczności mogą doprowadzić do sytuacji, w której życie zawodowe oraz rodzinne rozgrywa się w tej samej przestrzeni i są nadmiernie wymieszane, rozproszone i niezorganizowane, a człowiek znajduje się pod ciągłą presją. Jeśli tak się stanie, to trudno jest odróżnić czy w danej chwili jest czas na pracę czy odpoczynek. I wtedy możemy odkładać coś na później i głównie odpoczywać. Albo wręcz przeciwnie- cały czas pracować.


To w tym tkwi problem? W zlewaniu się dwóch środowisk, które nie powinny mieć ze sobą nic wspólnego?


– Daleka jestem od kategorycznych stwierdzeń i skrajności. Życie zawodowe i osobiste mają ze sobą bardzo wiele wspólnego- łączą się w nas i naszym życiu. Ale połączenie to może być ustanawiane i realizowane na wiele sposobów. Żeby sobie nie zaszkodzić warto zadbać o odpowiednią organizację, na przykład przez wydzielenie odrębnej przestrzeni i określonego czasu na pracę. Ważne żebyśmy nie wpadali w skrajności, a starali się jak najczęściej dbać o równowagę i odpowiednie proporcje zadań i aktywności w życiu. Inaczej możemy wpaść w pułapkę: stać się nadmiernie kontrolujący i obowiązkowi lub przeciwnie- poczuć brak odpowiedzialności i stabilności.


Tak więc przede wszystkim zachowanie równowagi.


– Myślę też o innej możliwości- kiedy pracujemy w domu, żeby wywiązać się z innych obowiązków, np. opieki nad dzieckiem. Rodzice, którzy wymagają od siebie wydajnej pracy, jednocześnie łącząc to z opieką w tym samym miejscu i czasie, w większości przypadków będą skazani na przemęczenie i frustrację. Kiedy tak się stanie to z pracy w domu, która miała sprzyjać komfortowi i oszczędności czasu, dojdziemy do momentu, w którym musimy wyjść z domu żeby móc odpocząć albo żeby móc pracować.


Czy mimo zagrożeń jakie niesie taki sposób pracy, warto spróbować?


– Korzyści płynące z takiej organizacji pracy są niezaprzeczalne. Podobnie faktem są zagrożenia. Myślę, że dla wielu osób, w pewnym momencie ich życia i w określonych okolicznościach, praca w domu może być dobrym rozwiązaniem i cennym doświadczeniem. Pamiętajmy również, że podjęcie pracy w takich warunkach nie jest decyzją ostateczną. Jeśli przestaje to nam odpowiadać, zawsze można coś zmienić- coraz popularniejsze są biura coworkingowe, można też poszukać innej pracy. Jednak przed przejściem na telepracę, warto przemyśleć jakie przesłanki nami kierują, czy taki model jest dla nas korzystny i rozwojowy oraz jak najlepiej taką pracę zorganizować. I zastanowić się, dlaczego chcemy pracować w domu.
 

Z psychologiem i psychoterapeutą Joanną Bednarska-Okarmus rozmawiała Magdalena Witek

 

 

Chcesz rozwijać swoją karierę? Zostaw swoje CV i daj się znaleźć pracodawcy!

Podobne artykuły

Komentarze



Nasi Partnerzy:

  • jak napisać cv
  • kariera
  • list motywacyjny wzór
  • praca ogłoszenia
  • program do rekrutacji
  • rozmowa kwalifikacyjna
  • rozwój zawodowy
  • system do rekrutacji
  • system hrm
  • szukam pracy
  • Yourpoland.pl - Polskie Obywatelstwo, Polski Paszport
  • Portal mojebezrobocie.pl
  • Festiwal kawy
  • oferta pracy
  • praca oferty
  • e-rekrutacja

controlfind.pl - skuteczny system do rekrutacji

Rynek Główny 6 | 31-042 Kraków

e-mail: biuro@controlfind.pl | tel. 012 397 04 05

Dotacje na innowacje – Inwestujemy w waszą przyszłość